Logar mı rögar mı sorusunun kısa cevabı: Türk Dil Kurumu sözlüğünde yer alan doğru yazım “rögar”dır. Fransızca regard sözcüğünden gelen rögar, TDK’da kanalizasyona inmek, bakım ve onarım yapmak için yol düzeyinde kapağı bulunan özel baca olarak tanımlanır. “Logar” ise sözlükte yer almaz ama halk arasında, özellikle İstanbul’da en çok kullanılan söyleyiştir; iki kelime de aynı şeyi anlatır.
Biz sahada her iki kelimeyi de duyuyoruz ve sitemizde de ikisini birlikte kullanıyoruz; çünkü insanlar arama yaparken çoğunlukla “logar” yazıyor. Bu yazıda logarın ne işe yaradığını, benzer yapılardan farkını ve tıkandığında ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Logar (rögar) nedir, ne işe yarar?
Logar, kanalizasyon hattının belirli noktalarına yapılan ve yukarıdan kapakla kapatılan bacadır. Hattın yön değiştirdiği, iki borunun birleştiği veya uzun düz hatların ara noktalarında bulunur. Üç temel işi vardır:
- Erişim: Kanalizasyon hattını kazmadan, yukarıdan makineyle girip açmayı ve temizlemeyi sağlar.
- Kontrol: Suyun akıp akmadığını, birikinti olup olmadığını görmeyi sağlar.
- Birleştirme: Farklı yönlerden gelen boruları tek bir çıkışa bağlar.
Bir binada genellikle bahçede veya bodrumda en az bir logar bulunur; bu son logar binayı sokaktaki ana kanala bağlayan hattın başlangıcıdır.
Logar, menhol, parsel bacası ve ızgara arasındaki fark
Bu terimler günlük dilde birbirine karıştırılır; aradaki farkı bilmek, doğru kişiyi aramanızı kolaylaştırır.
| Terim | Ne anlama gelir | Nerede bulunur | Kimin sorumluluğunda |
|---|---|---|---|
| Rögar / logar | Kanalizasyona erişim için kapaklı baca | Sokakta, bahçede, bodrumda | Sokakta İSKİ, parselde bina |
| Menhol | İnsan inebilecek büyüklükte kanal bacası (teknik terim) | Genellikle ana kanal hatlarında | Çoğunlukla İSKİ |
| Parsel bacası | Binanın hattının ana kanala bağlanmadan önceki son bacası | Bina parselinin sınırına yakın | Bina sahipleri |
| Yağmur suyu ızgarası (mazgal) | Yol ve kaldırımdaki yağmur suyunu toplayan ızgaralı ağız | Yol kenarları, avlular | Sokakta İSKİ, parselde bina |
| Fosseptik | Kanalizasyon şebekesi olmayan yerlerde atık suyun biriktiği çukur | Kırsal ve müstakil yapılar | Yapı sahibi |
Sorumluluk sınırının ayrıntısını kanalizasyon tıkanıklığını kim açar yazımızda anlattık.
Logar neden tıkanır veya taşar?
Logarın taşması, sorunun logarın kendisinde ya da hemen sonrasındaki hatta olduğunu gösterir. Sahada en sık gördüğümüz nedenler şunlardır:
- Islak mendil, bez, hijyenik ped gibi suda dağılmayan atıkların logarda birikmesi
- Mutfak hatlarından gelen yağın logarda katılaşması
- Logar tabanında yıllar içinde çamur, kum ve moloz birikmesi
- Logardan sonraki bağlantı borusunda kök girişi, kırılma veya çökme
- Şiddetli yağışta ana kanalın dolması ve suyun geri tepmesi
Taşma sırasında beklerken yapılacakları logar taşması ne yapmalı yazımızda, düzenli bakımı ise logar temizliği rehberimizde bulabilirsiniz.
Logar tıkandığında ne yapmalısınız?
- Binada etkilenen giderleri kullanmayı bırakın; çamaşır ve bulaşık makinesini çalıştırmayın.
- Sokaktaki rögarın da taşıp taşmadığına bakın. Sokak tarafı doluysa sorun büyük olasılıkla ana şebekededir; İSKİ’yi 185’ten arayın.
- Sokak tarafı normalse sorun bina tarafındadır. Logar kapağını açık bırakmayın, içine girmeyin ve kimyasal dökmeyin.
- Logar ve bağlantı hattının açılması için logar ve rögar açma hizmeti alın.
Logar nasıl açılır?
Logar açarken önce logarın içindeki suyu ve birikimi alır, ardından logardan sonraki bağlantı borusuna spiral makine veya yüksek basınçlı su ile gireriz. Yağ ve tortu birikimi fazlaysa yüksek basınçlı kanal yıkama uygularız. Aynı logar sık sık doluyorsa bağlantı hattında kırık veya kök girişi olabilir; bunu kameralı kanal görüntüleme ile tespit eder, kazı gerekiyorsa yalnızca sorunlu noktanın açılmasını öneririz.
Logar kapağı ile ilgili dikkat edilmesi gerekenler
Kırık, oynayan veya eksik bir kapak hem düşme tehlikesi yaratır hem de logara yabancı madde girmesine yol açar. Bahçedeki kapakların üzerine saksı, beton veya karo döşenip kapatılması da sık gördüğümüz bir sorundur; acil bir durumda logara ulaşmak gecikir ve zemin kırılması gerekebilir. Logar kapaklarının görünür ve kolay açılır durumda kalmasını öneririz.
