Kanalizasyon tıkanıklığını kimin açacağı, tıkanıklığın nerede olduğuna bağlıdır. İstanbul’da sokaktaki ana kanal ve kamusal alandaki rögarlar İSKİ’nin sorumluluğundadır ve 185 numaralı hattan bildirilir. Binanın içindeki tesisat, bahçedeki logarlar, parsel bacası ve binayı ana kanala bağlayan hat ise bina sahiplerine aittir; bu bölümdeki tıkanıklıkları özel bir kanalizasyon açma ekibi açar.
Sahada en sık duyduğumuz soru “Bunu belediye açmıyor mu?” sorusudur. Cevap çoğu zaman “hayır, ama sokak tarafındaysa evet” şeklindedir. Aşağıda sınırın nereden geçtiğini, hangi belirtinin hangi tarafı gösterdiğini ve doğru kişiyi nasıl arayacağınızı anlatıyoruz.
İstanbul’da kanalizasyondan kim sorumludur?
İstanbul’da atık su toplama ve kanalizasyon şebekesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İSKİ (İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi) tarafından işletilir. İlçe belediyelerinin kanalizasyon şebekesinde doğrudan görevi yoktur; bu yüzden “kanalizasyon açma belediye” araması yapan biri için doğru muhatap İSKİ’dir.
İSKİ’nin kuruluş kanunu olan 2560 sayılı Kanun, kanalizasyon şebekesi bulunan sokaklardaki yapıların bu şebekeye bağlanmasını zorunlu tutar ve bağlantının İSKİ tarafından ya da onun onayladığı projeye göre, masrafı mülk sahibine ait olmak üzere yapılacağını düzenler. Yani bağlantının kendisi binanın yararına kurulan ve binanın parçası sayılan bir tesisattır.
Sorumluluk sınırı nereden geçer?
Pratikte sınır, bina hattının kamusal alandaki ana kanala bağlandığı noktadır. Bu noktanın binaya doğru olan tarafı bina sahiplerinin, sokak tarafı İSKİ’nin sorumluluğundadır.
| Bölüm | Nerede | Kimin sorumluluğunda |
|---|---|---|
| Daire içi giderler (lavabo, klozet, duş, mutfak) | Bağımsız bölüm içinde | Daire sahibi |
| Kolonlar ve ortak pis su hattı | Bina içinde, ortak alanda | Kat malikleri / apartman yönetimi |
| Bahçe ve bodrumdaki logarlar, parsel bacası | Parsel sınırları içinde | Kat malikleri / apartman yönetimi |
| Binayı ana kanala bağlayan hat | Parselden sokaktaki kanala kadar | Bina tarafı; bağlantı noktası ve kamusal kısım için İSKİ’ye danışılır |
| Ana kanal, sokaktaki rögarlar ve yağmur suyu ızgaraları | Kamusal alan | İSKİ (185) |
Bağlantı hattının sokak altındaki bölümünde çalışma gerekiyorsa, kazı ve yol izni gibi konular devreye girer. Bu durumda önce İSKİ ile görüşülmesini öneririz.
Tıkanıklığın hangi tarafta olduğunu nasıl anlarsınız?
En güvenilir ipucu, binanın en son logarı ile sokaktaki rögarın durumunu karşılaştırmaktır. Kapakları açmak tehlikeli olabileceğinden bunu yalnızca güvenli biçimde yapabiliyorsanız deneyin; aksi halde durumu bize veya İSKİ’ye tarif etmeniz yeterlidir.
| Gözlem | Olası yer | Kimi aramalı |
|---|---|---|
| Yalnızca bir dairenin giderleri yavaş | Daire içi tesisat | Kanalizasyon / gider açma ekibi |
| Alt katlarda birden fazla daire etkileniyor, bahçedeki logar dolu | Bina ana hattı veya parsel bacası | Kanalizasyon açma ekibi |
| Bina içindeki son logar dolu, sokaktaki rögar boş | Bina ile ana kanal arasındaki bağlantı hattı | Kanalizasyon açma ekibi; gerekirse İSKİ’ye bilgi |
| Sokaktaki rögar taşıyor, birkaç bina etkileniyor | Ana şebeke | İSKİ – 185 |
| Yalnızca şiddetli yağışta bodruma su geliyor | Ana kanalda kapasite aşımı ve geri tepme | İSKİ’ye bildirim; binada geri tepme önlemleri için usta |
Tahmin yeterli olmadığında, kameralı kanal görüntüleme ile hattın içinde tıkanıklığın tam olarak hangi metrede olduğunu görebiliriz. Bu görüntü, sorunun bina tarafında mı yoksa ana kanalda mı olduğu konusunda İSKİ ile yapılacak görüşmede de işe yarar.
Yağmurda bodruma su gelmesi: geri tepme
Şiddetli yağışta ana kanalın kapasitesi aşıldığında su, en düşük kottaki bağlantılardan, yani bodrum katlardaki giderlerden ve logarlardan binaya geri dönebilir. Buna geri tepme denir ve özellikle düşük kotlu, sahile yakın bölgelerde sık görülür.
Bu durumda sorumluluk her olayda ayrıca değerlendirilir. İSKİ’nin atık su deşarj mevzuatı, bina tarafında parsel bacasına geri akışı önleyecek önlemlerin alınmasını ister; öte yandan Yargıtay kararlarında İSKİ’nin şebekeyi bakım ve denetim yükümlülüğü de dikkate alınmıştır. Hasar doğmuşsa durumu fotoğraflayıp İSKİ’ye bildirmenizi ve hukuki süreç için bir avukata danışmanızı öneririz. Bina tarafında ise geri tepmeye karşı uygun yerlere çekvalf (geri akış önleyici) takılması ve logarların düzenli temizlenmesi riski azaltır.
Apartmanda masrafı kim öder?
Ortak hatlar ve parseldeki logarlar ortak alan sayılır; temizlik ve açma masrafı genellikle yönetim planına göre ortak giderlerden karşılanır. Tıkanıklık yalnızca bir dairenin iç tesisatındaysa, örneğin o dairenin klozet bağlantısında veya mutfak hattında ise masraf o daireye aittir. Çalışma sonrasında tıkanıklığın yerini ve nedenini açıkça söylememiz, bu ayrımı yapmayı kolaylaştırır.
İSKİ’yi aramadan önce yapmanız gerekenler
- Etkilenen giderleri ve katları not edin: tek daire mi, alt katlar mı, bütün bina mı?
- Bahçe veya bodrumdaki logarın dolu olup olmadığına güvenli bir mesafeden bakın.
- Sokaktaki rögarın taşıp taşmadığını ve komşu binalarda benzer sorun olup olmadığını kontrol edin.
- Sorun ana şebekeyi gösteriyorsa 185’i arayıp adres ve belirtiyi bildirin.
- Sorun bina tarafındaysa kanalizasyon açma veya logar açma için bir ekip çağırın.
Geri tepmeye karşı bina tarafında alınabilecek en etkili önlem, bodrum ve zemin kat giderlerinin doğru noktaya takılmış bir çekvalfle korunmasıdır; yerleşimin nasıl planlandığını kanalizasyon çekvalf montajı sayfamızda anlattık.
Bina tarafındaki tıkanıklığı nasıl açıyoruz?
Bina hattında çalışırken önce en uygun giriş noktasını, genellikle bahçedeki logarı veya bodrumdaki temizleme ağzını seçeriz. Katı tıkanıklıkları spiral makineyle, yağ ve tortu birikimini yüksek basınçlı kanal yıkama ile temizleriz. Hat açıldıktan sonra sokaktaki ana kanala akışın düzgün olduğunu kontrol ederiz; tıkanıklık ana kanal tarafında devam ediyorsa bunu size açıkça söyler, İSKİ’ye neyi bildirmeniz gerektiğini anlatırız.
İlçenize özgü yapı ve zemin bilgileri için İstanbul hizmet bölgelerimiz sayfasından ilçenizi seçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir. Hasar ve tazminat konularında bir avukata danışın.
